Gastcolumn Prof. Dr. Paul J.M. Helders: Waarheid

Een nieuwe editie in de rubriek “Gastcolumn van de hoogleraar”, geschreven door erelid van Scientia Fundus prof.dr. Paul J.M. Helders. Periodiek schrijft een hoogleraar (met als werkgebied fysiotherapiewetenschap) een column voor onze website. 

 

Waarheid

                         Waarheid is echtheid, geldigheid, juistheid.
Nep staat synoniem voor bedrog, onecht, fake. Met ‘fake’  wordt tegenwoordig alles afgedaan wat iemand niet neust. Maar sinds mensenheugenis bestaat er ‘fake’ nieuws. Wie kent immers geen verhalen over UFO ’s of over de witte mannetjes bij de Bijlmer vliegramp. Met het bestaan van de ‘social media’ wordt het alleen maar sneller verspreid omdat veel mensen er op reageren. In tegenstelling tot de échte of harde feiten, bestaan er vandaag de dag ook ‘alternatieve’ feiten. Van de eerste staat de werkelijkheid vast, van de laatste wordt de indruk gewekt dat ze gemanipuleerd kunnen worden. Alternatieve feiten passen in het huidige ‘Trumpiaans’ wereldbeeld. Net zoals iedereen het recht heeft op zijn of haar eigen mening, autoriteiten niet te vertrouwen zijn, en wetenschap ‘ook maar’ een mening is.

Zo was het een geaccepteerd feit dat vaccinaties nuttig zijn. Het spaart mensenlevens en veel ziekteleed. Streng gelovigen denken daar anders over maar worden er niet door geraakt. Ze “liften mee” op de zogenoemde ‘herd immunity’ of groepsimmuniteit. Afhankelijk van de ziekte treedt dit epidemiologisch verschijnsel op bij een vaccinatiegraad onder de bevolking van 80 tot 95%. Dit alles neemt een beduidend andere wending in 1998 na de publicatie van Andrew Wakefield in the Lancet. Deze Britse gastro-enteroloog beweert dat er een oorzakelijk verband bestaat tussen de BMR (Bof, Mazelen, Rodehond) vaccinatie, autisme en de ziekte van Crohn.

Zijn onderzoek blijkt op fraude te berusten. De auteurs trekken hun artikel terug. Wakefield wordt door het Britse medisch tuchtcollege, op grond van meerder frauduleus en onethisch handelen, de bevoegdheid tot het uitoefenen van de geneeskunde definitief ontnomen. Maar daarmee verstomd de discussie niet. Integendeel. In de ‘social media’ verschijnen allerlei ‘chatgroepen’ en talrijke “nieuwsberichten” over autisme, hersenbeschadiging en andere vermeende complicaties na een vaccinatie. Discussieprogramma’s op de televisie over vaccinatie ontaarden in nietes-welles geschreeuw. Wetenschappers worden weggezet als onbetrouwbare praters die ‘ook maar een mening’ verkondigen. Meer wetenschap vergroot het wantrouwen. Tegenstanders van vaccinatie zijn heilig overtuigd van hun gelijk. Ze schreeuwen om erkenning en vooral bevestiging. Hier bieden de ‘echokamers’ van Facebook uitkomst. Daarin wordt immers iedereen bevestigd. De algoritmen van deze zogenaamde sociale media zorgen er namelijk voor dat men alleen dátgene krijgt voorgeschoteld dat past bij de eigen opvatting. De waarheid is zoek.

                          Vreemde tijden…., waarin het ook lijkt of allergie toeneemt. Volgens recente cijfers is de prevalentie bij volwassenen 4,1%. Vraag je het echter aan de consument zelf, dan zegt ruim 17% een voedselallergie te hebben. Bijna driekwart is zelf gediagnostiseerd; een minderheid heeft een arts bezocht. Een restaurant kok zei onlangs tegen me dat hij het gevoel heeft steeds meer in een dieetkeuken van een ziekenhuis te staan. Met de toenemende ‘verlanglijstjes’ van de gasten gaat de lol er voor hem af. Niet alleen voedselallergie neemt toe. Psychologen spreken van een toenemende sociale allergie. Het lijkt er op dat steeds meer mensen intolerant worden voor alles en iedereen in hun omgeving. Sociale intolerantie is een stuk ingewikkelder dan het somatische probleem. Met zoveel bevestiging van de eigen IK ontwikkelt zich geen tolerantie meer voor het andere. Alleen de eigen opvatting, de  “zelf-diagnose” telt. Wetenschap is dan inderdaad ook maar een mening. Ieder z’n eigen echokamer, z’n eigen waarheid, z’n eigen leugen.

                              Deze tijd vraagt dan ook om wetenschappers die zich nadrukkelijk als zodanig manifesteren en zich zowel  in wetenschappelijke als in maatschappelijke discussies mengen. De plicht van een wetenschapper. Het kan toch niet zo zijn dat wetenschappelijke feiten en ‘lege artis’ uitgevoerd onderzoek, wordt afgedaan als “ ook maar een mening”. De wetenschap als ‘prietpraat’ , de wetenschapper als ‘kletskous’… 

                             Zich nadrukkelijker manifesteren geldt eveneens voor de Fysiotherapiewetenschapper. In dat vakgebied heeft ook iedereen een mening, niet altijd op wetenschappelijke feiten gebaseerd. Er zijn nog te veel interventies waarvan de effectiviteit niet is vastgesteld of onderzocht. We kunnen er allemaal wel een paar noemen. “Believers” reageren als door een wesp gestoken wanneer je dat ter sprake brengt. De bewijslast voor een ‘gedacht’ effect wordt bij de “aanklager” gelegd, terwijl juist de voorvechters van een omstreden therapie dat behoren te doen. Bevestiging wordt gezocht bij ‘gelijkgestemden’. Daar vindt men het ‘ zie je wel dat ik gelijk heb’.

Ik ken geen Facebook echokamers (wellicht kijk ik niet goed), maar van een op de persoon gerichte modder-gooierij op het internet zijn ook fysiotherapeuten niet vies. Ervaringsfeit!

We dienen ons dus als wetenschappers nadrukkelijk met het wetenschapsniveau van het vakgebied te bemoeien. Bijvoorbeeld in de thans lopende discussie over het gewenst entree niveau van de beginnend fysiotherapeut. Te belangrijk om dat alleen aan bestuurders en onderwijsdirecteuren over te laten. Een Bachelor diploma is meer dan voldoende vinden bobo’s en bestuurders van de beroepsgroep. Niet op wetenschappelijke argumenten gebaseerd. Internationaal geldt minimaal een Master diploma als gewenst entree niveau.

Niet alleen dat de Nederlandse fysiotherapie zich met een BSc als entree niveau distantieert van de internationale wetenschappelijke beroepsontwikkeling, maar deze bestuurlijke prietpraat maakt van de Nederlandse fysiotherapiewetenschappers wetenschappelijke kletskousen…..Accepteren we dat?

Prof. Dr. Paul J.M. Helders, medisch fysioloog
Emeritus klinische gezondheidswetenschappen
Universiteit Utrecht

 

Save the date: 22 maart borrel na de Health Science Today lezing

Beste leden,

Vrijdag 22 maart is het weer zover en organiseert Scientia Fundus traditiegetrouw een borrel na de (alweer) derde Health Science Today lezing van dit studiejaar! Wees welkom en geniet van het eerste gratis drankje!

Wanneer: vrijdag 22 maart
Waar: The Basket
Hoe laat: vanaf 17.00 u

We hopen jullie allen de 22e te zien!

Vriendelijke groeten,

Bestuur Scientia Fundus

Schrijf je snel in voor de Health Business Week 2019!

Beste leden,

Van 12 t/m 21 februari wordt de SHARE’s Health Business Week 2019 georganiseerd; hèt healthcare event van het jaar! Het evenement zal plaatsvinden op de Erasmus Universiteit Rotterdam. Tijdens deze week verbindt SHARE studenten met bedrijven in de zorgsector; persoonlijke en professionele ontwikkeling én het verleggen van grenzen staan hierbij centraal. Er komen verschillende bedrijven die hun steentje bijdragen aan (beleid in) de zorg. Deze kun je leren kennen en bedrijven kunnen aanstormend talent ontmoeten. Studenten kunnen zich inschrijven voor verschillende activiteiten zowel met als zonder CV-selectie (denk aan: workshops, inhousedagen, speed-interviews en informele recruitment).

Een interessant evenement met een oog op je eigen toekomst! Schrijf je gauw in!

Wanneer: 12 t/m 21 februari 2019
Waar: Erasmus Universiteit Rotterdam
Uiterlijke datum van inschrijven: 18 januari 2019

Inschrijven: dat kan via deze link.

Meer informatie?
Zie de site van HBW voor meer informatie over de verschillende bedrijven en sprekers die komen en wat er allemaal te doen valt. Zie hier het programmaboekje.

Groeten,
Bestuur Scientia Fundus

 

Aan student-leden: denk mee over studievoorschotten!

Beste leden,

Zoals menigeen van jullie waarschijnlijk wel weten, is de studiefinanciering basisbeurs sinds 1 september 2015 verandert in een studievoorschot. Hierdoor zijn gelden vrijgekomen, die door universiteiten moeten worden geïnvesteerd om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren en jullie kunnen hierover meedenken!

Op donderdag 10 januari wordt een brainstormsessie georganiseerd met studenten van de Faculteit Geneeskunde/ UMC Utrecht waar deze gelden aan moeten worden besteed. 

Datum: 10 januari
Tijd: 17.00 – 19.30 uur (incl. pizza!)
Locatie: Hijmans van Den Berghgebouw, lokaal Hb 2.40

Geïnteresseerd? Meld je dan hier aan.

Groeten,
Bestuur Scientia Fundus

Nieuwjaarsborrel vrijdag 18 januari 2019!

Beste leden,

Scientia Fundus wenst iedereen een heel mooi, leerzaam en gelukkig 2019 toe!!

En om dit te vieren hebben de studie/ alumniverenigingen van verplegings-, logopedie- en fysiotherapiewetenschap een nieuwjaarsborrel georganiseerd op vrijdag 18 januari 2019! De borrel start om 17.00 uur in The Basket op de Uithof. Zoals gewoonlijk is het eerste drankje gratis!

We hopen met veel van jullie samen het nieuwe jaar nog een keer goed in te knallen! We zien jullie graag vrijdag de 18e! 

Groeten,
Bestuur Scientia Fundus